Γιατί οι καταναλωτές επιλέγουν όλο και περισσότερο ευέλικτες λύσεις πληρωμής
Ο τρόπος με τον οποίο πραγματοποιούν τις πληρωμές τους οι Ευρωπαίοι καταναλωτές γίνεται ολοένα και πιο ευέλικτος.
Σύμφωνα με τα ευρήματα του European Consumer Payment Report (ECPR) της Intrum, η υπηρεσία Buy Now, Pay Later - BNPL, που επιτρέπει την τμηματική εξόφληση ή την αναβολή άμεσης καταβολής ολόκληρου του ποσού μιας αγοράς, έχει πλέον καθιερωθεί ως μια συνήθης επιλογή πληρωμής.
Τα στοιχεία δείχνουν ότι οι καταναλωτές δεν χρησιμοποιούν τις υπηρεσίες BNPL με τον ίδιο τρόπο. Όσοι διαθέτουν ισχυρότερη οικονομική θέση τις αξιοποιούν κυρίως για λόγους ευκολίας, ενώ τα άτομα που αντιμετωπίζουν μεγαλύτερες οικονομικές πιέσεις τις χρησιμοποιούν ως μέσο ενίσχυσης της ρευστότητάς τους.
Η διάκριση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς οι υπηρεσίες BNPL αποτελούν μια λύση, η οποία απαιτεί υπεύθυνη χρήση και σωστή διαχείριση. Για τον λόγο αυτό, οι επιχειρήσεις καλούνται να κατανοήσουν καλύτερα ποιοι καταναλωτές χρησιμοποιούν αυτές τις λύσεις αλλά και για ποιους λόγους.
Η ευελιξία στις πληρωμές γίνεται μέρος της καταναλωτικής εμπειρίας
Οι ευέλικτες πληρωμές δεν αποτελούν πλέον μια εξειδικευμένη χρηματοοικονομική υπηρεσία. Περισσότεροι από τους μισούς Ευρωπαίους καταναλωτές (57%) δηλώνουν ότι έχουν χρησιμοποιήσει κάποια στιγμή υπηρεσίες BNPL, ενώ τέσσερις στους δέκα τις έχουν αξιοποιήσει μέσα στους τελευταίους δώδεκα μήνες. Αντίστοιχα, στην Ελλάδα σχεδόν ένας στους δύο καταναλωτές (47%) έχει χρησιμοποιήσει κάποια σχετική υπηρεσία τους τελευταίους δώδεκα μήνες. Το εύρημα αυτό υποδηλώνει ότι η ευελιξία στις πληρωμές αποτελεί πλέον σημαντικό μέρος του τρόπου με τον οποίο οι καταναλωτές διαχειρίζονται την οικονομική τους ανθεκτικότητα.
Παράλληλα, η διαθεσιμότητα τέτοιων επιλογών επηρεάζει όλο και περισσότερο τη συμπεριφορά των καταναλωτών. Στην Ελλάδα, σχεδόν οι μισοί καταναλωτές (48%) δηλώνουν ότι είναι πιο πιθανό να πραγματοποιήσουν μια αγορά από μια επιχείρηση που προσφέρει δυνατότητα Buy Now, Pay Later, με τον αντίστοιχο ευρωπαϊκό μέσο όρο να είναι 39%.
Τα ευρήματα αυτά υποδεικνύουν ότι η ευελιξία πληρωμών εξελίσσεται σε σημαντικό στοιχείο της συνολικής εμπειρίας πελάτη. Για τις επιχειρήσεις, η δυνατότητα παροχής περισσότερων επιλογών ως προς τον χρόνο και τον τρόπο πληρωμής μπορεί να αποτελέσει ανταγωνιστικό πλεονέκτημα. Ταυτόχρονα, όμως, δημιουργεί και την ευθύνη να αναγνωρίζουν πότε μια τέτοια ευελιξία εξυπηρετεί την καθημερινή οικονομική διαχείριση και πότε ενδέχεται να υποκρύπτει ή να επιδεινώνει οικονομικές δυσκολίες.
Η ευρωπαϊκή ρύθμιση ενισχύει την προστασία των καταναλωτών
Η αυξανόμενη χρήση των υπηρεσιών BNPL έχει προσελκύσει και το ενδιαφέρον των ρυθμιστικών αρχών. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ήδη εντάξει το μεγαλύτερο μέρος των υπηρεσιών αυτών στο αναθεωρημένο πλαίσιο της Οδηγίας (ΕΕ) 2023/2225 σχετικά με τις συμβάσεις πίστωσης για καταναλωτές (Consumer Credit Directive | CCD2), η οποία τίθεται σε εφαρμογή από τον Νοέμβριο του 2026.
Στο πλαίσιο αυτό, οι πάροχοι θα υποχρεούνται να αξιολογούν την πιστοληπτική ικανότητα των καταναλωτών πριν από τη χορήγηση μιας τέτοιας διευκόλυνσης, ενώ θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι υπάρχει πρόσβαση σε κατάλληλη υποστήριξη για όσους αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες.
Η αποτελεσματικότητα των νέων μέτρων θα αξιολογηθεί τα επόμενα χρόνια. Το ζητούμενο είναι να διασφαλιστεί ότι οι υπηρεσίες BNPL θα συνεχίσουν να προσφέρουν ευελιξία χωρίς να αυξάνουν τον κίνδυνο υπερχρέωσης για τους πιο ευάλωτους καταναλωτές. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα προβεί σε αξιολόγηση της Οδηγίας CCD2 έως τις 20 Νοεμβρίου 2029, παρέχοντας την ευκαιρία να εκτιμηθεί η πρόοδος.
Η ευελιξία πρέπει να είναι βιώσιμη
Η ανάπτυξη των υπηρεσιών BNPL αντανακλά μια ευρύτερη αλλαγή στις καταναλωτικές προσδοκίες. Οι πολίτες επιθυμούν μεγαλύτερο έλεγχο στον τρόπο και στον χρόνο που πραγματοποιούν τις πληρωμές τους. Ωστόσο, όσο αυτές οι λύσεις γίνονται μέρος της καθημερινότητας, τόσο πιο σημαντικό είναι να κατανοηθούν οι διαφορετικές ανάγκες που εξυπηρετούν.
Για τις επιχειρήσεις, αυτό σημαίνει παροχή εξατομικευμένης υποστήριξης όπου χρειάζεται ενώ για τους καταναλωτές, σημαίνει υπεύθυνη χρήση εργαλείων που μπορούν να διευκολύνουν την καθημερινότητά τους, χωρίς να υπονομεύουν τη μακροπρόθεσμη οικονομική τους σταθερότητα.
Τελικά, το μέλλον των ευέλικτων πληρωμών θα εξαρτηθεί από την ισορροπία μεταξύ ευκολίας, υπεύθυνης χρηματοδότησης και οικονομικής βιωσιμότητας. Η πραγματική πρόκληση δεν είναι απλώς να προσφέρεται μεγαλύτερη ευελιξία, αλλά να διασφαλίζεται ότι αυτή συμβάλλει ουσιαστικά στην οικονομική ευημερία των καταναλωτών.
