Οι «συναισθηματικές» αγορές αυξάνονται στην Ευρώπη, κυρίως μεταξύ των νέων

Ενόψει της Black Friday, νέα στοιχεία δείχνουν ότι ολοένα και περισσότεροι Ευρωπαίοι καταφεύγουν στις αγορές για να νιώσουν καλύτερα. Στην Ελλάδα, τρεις στους δέκα καταναλωτές δηλώνουν ότι ψωνίζουν όταν αισθάνονται άγχος, ανησυχία ή πλήξη, ενώ στους νέους Ευρωπαίους το ποσοστό φτάνει τους έξι στους δέκα.

Καμία άλλη γενιά δεν καταφεύγει στις αγορές για να βελτιώσει τη διάθεσή της στον ίδιο βαθμό με τη Gen Z – μάλιστα στην Ελλάδα το ποσοστό φτάνει το 44%. Αυτό προκύπτει από την έρευνα European Consumer Payment Report 2026 (ECPR), στην οποία συμμετείχαν 20.000 καταναλωτές από 20 ευρωπαϊκές χώρες.

Οι αγορές «παρηγοριάς» αυξήθηκαν σημαντικά μέσα σε έναν χρόνο

Η αγορά ενός προϊόντος για να νιώσουμε καλύτερα δεν είναι νέο φαινόμενο. Ωστόσο, μέσα σε μόλις έναν χρόνο έγινε πολύ πιο συνηθισμένο. Το ποσοστό των Ευρωπαίων που ψωνίζουν περιστασιακά όταν αισθάνονται άγχος, ανησυχία ή πλήξη αυξήθηκε από 29% σε 45%. Στην Ελλάδα, το αντίστοιχο ποσοστό ανέρχεται σε 32%.

Καθώς η τάση αυτή γίνεται ολοένα πιο διαδεδομένη, είναι σημαντικό οι αγορές να παραμένουν εντός του διαθέσιμου προϋπολογισμού, ώστε οι καταναλωτές να μπορούν να ανταποκρίνονται στις οικονομικές τους υποχρεώσεις.

Photo1 Blackfriday

Σχεδόν ένας στους τέσσερις νέους κρύβει πόσα ξοδεύει σε πράγματα που δεν χρειάζεται

Σύμφωνα με την Έκθεση ECPR 2026, το 23% των νέων Ευρωπαίων προσπαθεί να κρύψει πόσα χρήματα ξοδεύει σε πράγματα που δεν χρειάζεται, ακόμη και από τους πιο κοντινούς του ανθρώπους. Στο σύνολο των ερωτηθέντων το ποσοστό είναι 17%.

Η επιθυμία να διατηρούμε τα οικονομικά μας ιδιωτικά είναι κατανοητή. Ωστόσο, όταν κάποιες δαπάνες παραμένουν κρυφές, είναι δυσκολότερο να ελεγχθούν, τόσο από τον ίδιο τον καταναλωτή όσο και από τους ανθρώπους με τους οποίους μοιράζεται τις οικονομικές του υποχρεώσεις.

Photo2 Blackfriday

Την ίδια στιγμή, το 77% των νέων Ευρωπαίων αποταμιεύει κάθε μήνα για ένα «μαξιλάρι» ασφαλείας

Καμία άλλη γενιά δεν εμφανίζει τόσο υψηλό ποσοστό μηνιαίας αποταμίευσης. Το γεγονός ότι οι νέοι ψωνίζουν κάποιες φορές για να βελτιώσουν τη διάθεσή τους δεν σημαίνει, επομένως, ότι διαχειρίζονται απρόσεκτα τα χρήματά τους.
Επιπλέον, λιγότεροι νέοι, σε σύγκριση με τις μεγαλύτερες γενιές, δηλώνουν ότι η αύξηση του κόστους ζωής τα τελευταία χρόνια έχει επηρεάσει μόνιμα την οικονομική τους κατάσταση.

Συχνά, μάλιστα, πρόκειται για το ίδιο άτομο που αποταμιεύει συστηματικά, αλλά παράλληλα επιτρέπει στον εαυτό του μια αγορά για να νιώσει καλύτερα. Οι περισσότεροι νέοι που πραγματοποιούν περιστασιακά τέτοιες αγορές βάζουν επίσης χρήματα στην άκρη κάθε μήνα – με το αντίστοιχο ποσοστό στην Ελλάδα να είναι 64%. Η αποταμίευση και οι αγορές «παρηγοριάς» φαίνεται, λοιπόν, ότι συνυπάρχουν, ένα μοτίβο που αναδεικνύεται και στο ECPR 2026.
Η βασική διαφορά μεταξύ των γενεών εντοπίζεται στη συχνότητα με την οποία οι καταναλωτές ξοδεύουν χρήματα για να βελτιώσουν τη διάθεσή τους.

Σχεδόν διπλάσιοι νέοι από τους baby boomers στην Ευρώπη ξοδεύουν χρήματα για να νιώσουν καλύτερα

Μεταξύ των baby boomers στην Ευρώπη, περίπου ένας στους τρεις δηλώνει ότι ξοδεύει περιστασιακά χρήματα για να βελτιώσει τη διάθεσή του. Στη Γενιά Χ (γεννημένοι 1965 - 1980), στην οποία ανήκουν οι γονείς πολλών σημερινών νέων, το ποσοστό πλησιάζει τους τέσσερις στους δέκα. Στους νέους, αντίστοιχα, φτάνει τους έξι στους δέκα.

Ιδιαίτερα πολλές προσφορές την εβδομάδα της Black Friday

Ένα από τα μεγαλύτερα εμπορικά γεγονότα της χρονιάς επιστρέφει: η Black Friday, στις 27 Νοεμβρίου.

Η Black Friday έχει πλέον εξελιχθεί σε μια ολόκληρη εβδομάδα εκπτώσεων. Κατά τη διάρκειά της, οι καταναλωτές βρίσκονται αντιμέτωποι με προσφορές, στα email, τα κινητά τους τηλέφωνα και στα καταστήματα. Οι αγορές απέχουν μόλις ένα κλικ, ενώ τέσσερις στους δέκα νέους Ευρωπαίους δηλώνουν ότι σήμερα ψωνίζουν πιο παρορμητικά online απ’ ότι πριν από δύο χρόνια.

Οι συναισθηματικές αγορές πραγματοποιούνται συχνά τη στιγμή που μια προσφορά ή ένα έντονο συναίσθημα επηρεάζει την απόφασή μας. Όταν οι εκπτώσεις διαρκούν μία ολόκληρη εβδομάδα, αυξάνονται και οι ευκαιρίες να αγοράσουμε κάτι χωρίς να το έχουμε σκεφτεί αρκετά.

Τέσσερις τρόποι για να διατηρήσετε τον έλεγχο των αγορών σας την εβδομάδα της Black Friday

Η Black Friday πέφτει φέτος την Παρασκευή 27 Νοεμβρίου, όμως οι προσφορές συχνά ξεκινούν από την προηγούμενη εβδομάδα.

Αναρωτηθείτε γιατί θέλετε να αγοράσετε. Μια προσφορά που εμφανίζεται έπειτα από μια κουραστική ημέρα μπορεί να φαίνεται πιο δελεαστική. Πριν προχωρήσετε, αναρωτηθείτε αν θέλετε πραγματικά το προϊόν ή αν προσπαθείτε να αλλάξετε το πώς αισθάνεστε εκείνη τη στιγμή.

Περιμένετε μία μέρα πριν αγοράσετε. Οι προσφορές που φαίνεται ότι λήγουν σύντομα ενθαρρύνουν τις βιαστικές αποφάσεις. Αν εξακολουθείτε να θέλετε το προϊόν και την επόμενη ημέρα, είναι πιο πιθανό να πρόκειται για μια συνειδητή αγορά.

Κρατήστε το «μαξιλάρι» ασφαλείας σε ξεχωριστό λογαριασμό. Ένας λογαριασμός χωρίς συνδεδεμένη κάρτα, κατά προτίμηση σε διαφορετική τράπεζα, δυσκολεύει τη χρήση των αποταμιεύσεων σε μια στιγμή παρόρμησης.

Ορίστε εκ των προτέρων ένα ποσό. Αποφασίστε πριν από την έναρξη των εκπτώσεων πόσα χρήματα θέλετε να διαθέσετε την εβδομάδα της Black Friday. Μόλις φτάσετε αυτό το όριο, σταματήστε τις αγορές.

Το να ξοδεύουμε χρήματα για να νιώσουμε καλύτερα είναι συνηθισμένο στην Ευρώπη, ιδιαίτερα μεταξύ των νέων. Όταν, όμως, έχουμε δημιουργήσει ένα «μαξιλάρι» ασφαλείας και σκεφτόμαστε τι πραγματικά μας παρακινεί να αγοράσουμε, είναι ευκολότερο να αξιοποιήσουμε τις εκπτώσεις χωρίς να χάσουμε τον έλεγχο του προϋπολογισμού μας.